Split payment w 2026 roku, czyli mechanizm podzielonej płatności

W 2026 roku podstawowe zasady split payment pozostają bez zmian. Mechanizm stosuje się wyłącznie przy płatnościach w złotych między przedsiębiorcami. W określonych transakcjach jest obowiązkowy, natomiast w pozostałych przypadkach nabywca może skorzystać z niego dobrowolnie.

Najważniejsze informacje

• Mechanizm podzielonej płatności split payment rozdziela kwotę netto i VAT wynikające z faktury, choć nabywca zleca tylko jeden przelew.
• Obowiązkowy MPP dotyczy faktur powyżej 15 000 zł brutto, obejmujących towary lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT, gdy obie strony są podatnikami VAT.
• Przelew wykonuje się na firmowy rachunek rozliczeniowy sprzedawcy za pomocą specjalnego komunikatu bankowego.
• W 2026 roku numeru KSeF faktury nie trzeba jeszcze podawać w komunikacie przelewu MPP – ten obowiązek został odroczony do końca roku.

Split payment – co to jest i jak działa?

Split payment, czyli mechanizm podzielonej płatności, polega na rozdzieleniu zapłaty za fakturę na dwie części. Kwota netto trafia na zwykły rachunek rozliczeniowy sprzedawcy, natomiast kwota VAT zostaje przekazana na powiązany z nim rachunek VAT.

Nie oznacza to jednak, że kupujący wykonuje dwa osobne przelewy. Przelew split payment jest zlecany jednorazowo poprzez specjalny komunikat udostępniony w bankowości elektronicznej. Nabywca podaje kwotę brutto, kwotę VAT, numer faktury i NIP sprzedawcy, a bank automatycznie rozdziela pieniądze między właściwe rachunki. Nie trzeba znać numeru rachunku VAT kontrahenta.

MPP działa wyłącznie przy przelewach w polskich złotych na rzecz innych podatników VAT. Nie można go zrealizować na prywatny rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy. Firmowy rachunek split payment, nazywany też kontem VAT, bank lub SKOK otwiera automatycznie do rachunku rozliczeniowego prowadzonego dla działalności.

Kiedy podzielona płatność jest obowiązkowa?

Obowiązkowa płatność split payment pojawia się dopiero wtedy, gdy zostaną spełnione jednocześnie trzy warunki. Należność ogółem na fakturze musi przekraczać 15 000 zł brutto, choćby jedna pozycja musi dotyczyć towaru lub usługi wskazanej w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, a sprzedawca i nabywca muszą być podatnikami VAT.

Załącznik nr 15 obejmuje m.in. część usług budowlanych, paliwa, stal i wyroby stalowe, złom, węgiel, urządzenia elektroniczne oraz części i akcesoria do pojazdów. Jeżeli faktura nie przekracza 15 000 zł brutto, obowiązkowy MPP nie ma zastosowania, nawet gdy dotyczy towarów lub usług z tego wykazu. Nabywca nadal może jednak dobrowolnie wybrać przelew podzielony VAT.

Warto sprawdzać nie tylko adnotację na fakturze, ale również jej faktyczną zawartość. Jeżeli sprzedawca zapomni umieścić oznaczenie „mechanizm podzielonej płatności”, a ustawowe warunki są spełnione, nabywca nadal powinien zapłacić w MPP.

Faktury z adnotacją „mechanizm podzielonej płatności”

Sprzedawca, który wystawia fakturę objętą obowiązkowym MPP, powinien zamieścić na niej sformułowanie „mechanizm podzielonej płatności”. Brak oznaczenia można poprawić fakturą korygującą.

Nie każda faktura z takim dopiskiem musi jednak automatycznie oznaczać ustawowy obowiązek zastosowania MPP. Najpierw trzeba sprawdzić wartość faktury, status stron oraz rodzaj sprzedanych towarów lub usług. Gdy warunki obowiązkowego mechanizmu nie są spełnione, zastosowanie podzielonej płatności może mieć charakter dobrowolny.

W przypadku faktur ustrukturyzowanych istotna jest też zmiana związana z KSeF. Do 31 grudnia 2026 roku przedsiębiorcy nie mają obowiązku wpisywania numeru KSeF faktury podczas wykonywania przelewu w mechanizmie podzielonej płatności.

Co dzieje się z pieniędzmi na koncie VAT?

Środki trafiające na konto split payment nadal należą do przedsiębiorcy, ale sposób ich wykorzystania jest ograniczony przepisami. Można nimi zapłacić m.in. VAT wynikający z faktur kontrahentów, zobowiązania z tytułu VAT, PIT i CIT, należności celne, akcyzę oraz składki ZUS i KRUS.

Jeżeli na rachunku VAT zgromadzi się nadwyżka, przedsiębiorca może wystąpić do naczelnika urzędu skarbowego o przekazanie określonej kwoty na zwykły rachunek rozliczeniowy. Urząd ma 60 dni na wydanie decyzji i może odmówić m.in. w razie zaległości podatkowych lub uzasadnionej obawy, że zobowiązania nie zostaną wykonane.

Podwójna płatność za fakturę – czy split payment oznacza dwa przelewy?

Określenie podwójna płatność za fakturę może sugerować, że przedsiębiorca musi dwa razy zapłacić kontrahentowi. Tak nie jest. Nabywca zleca jeden przelew na firmowy rachunek sprzedawcy, a podział kwoty na część netto i VAT wykonuje bank.

Do rzeczywistego zdublowania zapłaty może dojść natomiast przez pomyłkę, np. gdy faktura zostanie najpierw opłacona zwykłym przelewem, a potem ponownie w MPP. Taki przypadek wymaga ustalenia ze sprzedawcą sposobu zwrotu nadpłaty. Jeżeli pierwotna płatność powinna obowiązkowo zostać wykonana w MPP, trzeba również sprawdzić jej skutki podatkowe.

Z naszego doświadczenia wynika, że błędy często powstają wtedy, gdy osoba zlecająca przelew opiera się wyłącznie na opisie faktury, bez sprawdzenia wartości transakcji i rodzaju zakupionych towarów lub usług.

Leasing a split payment

Sama faktura leasingowa nie podlega obowiązkowemu MPP tylko dlatego, że dotyczy pojazdu lub innego środka trwałego. O obowiązku decyduje to, czy faktura spełnia ustawowe warunki, w tym czy obejmuje towary albo usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT.

Standardowa usługa leasingu nie została wskazana wśród najczęściej wymienianych świadczeń objętych obowiązkowym mechanizmem. Przedsiębiorca może jednak dobrowolnie opłacić ratę leasingową w MPP, jeśli faktura zawiera VAT, płatność jest realizowana w złotych, a odbiorcą jest podatnik VAT. Przy fakturach obejmujących dodatkowe pozycje trzeba ocenić każdą z nich osobno.

Co grozi za pominięcie obowiązkowego MPP?

Jeżeli sprzedawca nie zamieści wymaganego oznaczenia na fakturze, może zostać nałożone dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% VAT przypadającego na towary lub usługi objęte obowiązkowym MPP. Sankcji można uniknąć, gdy nabywca mimo braku oznaczenia prawidłowo opłaci wymaganą kwotę VAT w mechanizmie podzielonej płatności.

Nabywca, który pomija obowiązkowy MPP, również może zostać obciążony sankcją odpowiadającą 30% VAT przypadającego na zakupy objęte tym mechanizmem. Mogą pojawić się także konsekwencje w podatku dochodowym, w tym konieczność zmniejszenia kosztów lub zwiększenia przychodów, jeżeli faktura została opłacona z pominięciem wymaganego split payment.

Kiedy warto skonsultować płatność z biurem rachunkowym?

Konsultacja jest szczególnie przydatna wtedy, gdy faktura przekracza 15 000 zł brutto, ale obejmuje zarówno pozycje z załącznika nr 15, jak i inne towary lub usługi. Warto sprawdzić rozliczenie również wtedy, gdy na fakturze brakuje oznaczenia MPP, mimo że jej przedmiot może podlegać obowiązkowej podzielonej płatności.

Pomoc księgowej przydaje się także po wykonaniu błędnego przelewu, przy zapłacie na rachunek prywatny kontrahenta, rozliczaniu faktur leasingowych oraz wtedy, gdy przedsiębiorca nie wie, jak wykorzystać środki zgromadzone na rachunku VAT.

Jak Professtax pomaga w rozliczeniach VAT i split payment?

W Professtax pomagamy ustalić, czy konkretna faktura podlega obowiązkowemu mechanizmowi podzielonej płatności, oraz sprawdzamy skutki przelewów wykonanych z pominięciem MPP. Weryfikujemy również sposób oznaczenia faktur, rozliczenia VAT i dokumentację związaną z transakcjami objętymi załącznikiem nr 15 do ustawy o VAT.

W ramach doradztwa podatkowego i bieżącej księgowości obsługujemyspółki,małe firmyoraz jednoosobowe działalności gospodarcze. Możemy też pomóc w uporządkowaniu płatności po wdrożeniu KSeF i dostosowaniu obiegu dokumentów do nowych obowiązków.

Skontaktuj się z nami, a sprawdzimy, czy split payment ma zastosowanie w Twojej transakcji i jak prawidłowo wykonać płatność.

Co przedsiębiorca powinien sprawdzić przed przelewem?

Przed opłaceniem faktury trzeba zweryfikować jej wartość brutto, status podatkowy stron oraz to, czy obejmuje towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT. Sama adnotacja na fakturze nie zastępuje takiej oceny, podobnie jak jej brak nie zwalnia nabywcy z obowiązkowego MPP.

Podzielona płatność nie oznacza dwóch przelewów ani konieczności samodzielnego wyszukiwania rachunku VAT sprzedawcy. Płatność realizuje bank na podstawie komunikatu przelewu, a przedsiębiorca powinien przede wszystkim prawidłowo określić, czy w danym przypadku mechanizm jest obowiązkowy, czy dobrowolny.